Sluit menu
Terug naar overzicht
12 december 2014
Blog item

Elke stad zijn startershub? Over ondernemende besturen

Een artikel van Jean-Pierre Segers (PXL) - www.hetnieuwesturen.be

Ondernemerschap is een hot topic. Bedrijven schreeuwen om jong ondernemend talent om de lokale economie een innovatieboost te geven.

“It is not companies but places that provide a pool of talent”, zei Richard Florida in zijn boek “Rise of the Creative Class”. Vrij vertaald: het is de creatie van een aantrekkelijk regionaal of stedelijk klimaat dat kan leiden tot nieuwe bedrijvigheid en start-ups en de creatieve benutting van onze belangrijkste grondstof, talent. Peter Hall schreef al in 1988 zijn “Cities of Tomorrow”, over stedelijke planning, design en creativiteit in de 20ste eeuw.

In het in academische kringen geroemde triple helix – en bij uitbreiding quadruple helix – model van Etzkowitz & Leydesdorff komen overheid, bedrijfsleven, hoger onderwijs (triple) en de burgers (quadruple) mooi samen in het streven naar meer welvaart en groei. Heel wat lokale en regionale besturen hebben die boodschappen goed begrepen en zetten samen met de universiteiten en hogescholen in op de creatie van een maatschappelijk-economisch draagvlak waarin nieuw en lokaal ondernemerschap kan gedijen. In Europa bundelen investeerders en organisaties die start- ups steunen steeds meer hun krachten. Het Italiaanse EU- voorzitterschap riep recent ondernemen en ondernemerschap uit tot een topprioriteit.

Terwijl de Ierse hoofdstad Dublin onlangs pronkte met de Europese status van digitale hoofdstad en fungeerde als hoogmis voor heel wat Belgische start-ups, schieten de door overheden ondersteunde startersinitiatieven overal uit de grond. Nieuwe starters zijn immers belangrijk om de regionale en lokale economie van nieuwe werkgelegenheid te voorzien.

Net daarom investeren de diverse overheden (Europa, Vlaanderen, provincies, steden en gemeenten) in ondernemende ecosystemen waarin nichemarkten, creatieve en nieuwe technologieën een hoofdrol opeisen. Er wordt daarbij vaak naar grote start-upsteden verwezen zoals San Francisco (Silicon Valley), New York, Boston, Londen, Berlijn, Parijs en Tel Aviv.

In lijn met de hoger genoemde modellen blijven de HEI’s (Higher Education Institutions, universiteiten en hogescholen dus) niet aan de zijlijn staan. Zij nemen mee de handschoen op en verankeren zich in hun regio.

Beleidstoetsing

Moet een lokaal bestuur zich met de startersproblematiek bezighouden? Vanuit het perspectief van grootsteden/ centrumsteden kan dit verantwoord zijn voor:

  • De aansluiting bij de Vlaamse economische beleidslijnen op het vlak van ondernemen en ondernemerschap;
  • De regionaal-economische impact op tewerkstelling en economische groei en de trekkersrol die de centrumsteden kunnen vervullen;
  • De ruimtelijke ontwikkeling (stedelijke planning, toekomstscenario’s voor duurzame ontwikkeling); {zie het rapport “Vlaanderen in Transitie, Prioriteiten voor wetenschap, technologie en innovatie voor 2025” (VRWI, augustus 2014)}
  • De benutting van de lokale en regionale talentenpool.
  • De creatie van beperkt aantal, maar regionaal goed geconnecteerde startershubs geniet de voorkeur op een wildgroei aan weliswaar goedbedoelde lokale initiatieven.

Enkele actuele voorbeelden

1. LIMBURG.BE : Hasselt en Genk

Na de aankondiging van Ford Europa om haar vestiging in Genk te sluiten heeft de Vlaamse regering een commissie van experten aangesteld om het Strategisch Actieplan Limburg in het Kwadraat (SALK) te ontwikkelen. Het SALK-rapport heeft een uitvoerige diagnose gemaakt van de problemen waar Limburg mee geconfronteerd wordt. Er werden een reeks doelstellingen geformuleerd om de Limburgse economie op een duurzame manier te versterken, binnen een context van samenwerking met de omringende regio’s.

Centraal staat de “Limburgse zeshoek”:

  1. duurzame jobs creëren
  2. beter opleiden
  3. doelgericht innoveren
  4. ruimer exporteren
  5. sterker ondernemen
  6. gericht ontsluiten

Met betrekking tot de pijler “ondernemen” zijn in Limburg twee start-upecosystemen aan het groeien in de centrumsteden Hasselt en Genk.

Hasselt

Op de site waar ooit Philips België zijn researchactiviteiten (met o.a. de ontwikkeling van de Compact Disc) ontplooide en in de topjaren 5500 werknemers tewerkstelde is de Corda Campus nu volop aan het uitgroeien tot een hoogwaardig bedrijvenpark voor innovatieve technologiebedrijven in ICT en media.

De provincie Limburg, de stad Hasselt en de Limburgse Investeringsmaatschappij LRM besloten na de sluiting van Philips om de terreinen nieuw leven in te blazen. Vandaag is LRM hoofdaandeelhouder van Corda Campus, de opvolger van de Research Campus Hasselt. Corda Campus telt ondertussen meer dan 50 bedrijven en het werknemeraantal groeit gestaag.
De stad Hasselt is nauw betrokken bij de nieuwe Corda INCubator, die zich richt tot de tech/digital starters. Het is hier dat Hogeschool PXL met het PXL Centrum Ondernemen aanwezig is en samen met een partnernetwerk van bedrijven (o.a. KBC Start-it, Microsoft Innovation Center) en overheidsorganisaties (zoals iMinds, Agentschap Ondernemen) inzet op het leiden van student- ondernemers naar nieuwe startups.

Genk

De stad Genk heeft op haar beurt ingezet op de ontwikkeling van de C-Mine site. De voormalige mijnsite van Winterslag is een voorbeeld van een geslaagde PPS (publiek private samenwerking1). De totale investeringskost bedroeg ca. 75 miljoen euro. Eén van de exponenten is C-Mine CRIB (Creatieve Innovatieve Business), een dienstencentrum dat startende en jonge creatieve bedrijven ondersteunt bij hun opstart en doorgroei.

Beheerder is de nv C-mine CRIB waarin de stad Genk en LRM vertegenwoordigd zijn. De stichting Limburg Sterk Merk (Provincie Limburg) verleende financiële steun.

2. Ondernemend Gent

De stad Gent wil actief bijdragen tot de uitbouw van een bloeiend student-ondernemerschapsecosysteem en zet al jaren volgehouden in op het ondersteunen van starters en ondernemers met partnerschapsinitiatieven zoals Durf Ondernemen, Student Ghentrepreneur, het Starterscontract en het Ondersteuningspunt Ondernemers Gent. Ook hier komt de triple helix aanpak tot zijn recht.

Student Ghentrepeneur is een samenwerking van ACCIO (Arteveldehogeschool Centrum voor Creativiteit, Innovatie en Ondernemingszin), Centrum voor Ondernemen (HoGent), Durf Ondernemen (Universiteit Gent), iMinds, Unizo en Stad Gent.

Het doel van Durf Ondernemen is om alle studenten correct te informeren over de voor- en de nadelen van een carrière als ondernemer, om zoveel mogelijk studenten ondernemende competenties te laten verwerven, en om de erkende student- ondernemers optimaal te begeleiden en te ondersteunen bij de uitbouw van hun onderneming.

3. Antwerpen: StartUpVillage

De stad Antwerpen wil jonge start-ups samenbrengen en alle kansen bieden om te groeien. De StartUpVillage moet een plek worden waar start-ups, grote bedrijven en investeerders elkaar vinden.

Het stedelijk vastgoedbedrijf AG Vespa investeert daartoe enkele miljoenen euro’s tegen 2016. Het Vlaams innovatie-instituut iMinds en de Universiteit Antwerpen brengen hun specifieke expertise in en willen zo mee een boost geven aan het innovatief ondernemerschap in de Antwerpse metropool. Met het investeren in StartUpVillage volgt Antwerpen het voorbeeld van andere stedelijke overheden in het buitenland die innovatief ondernemen willen ondersteunen. Dat kunnen IT- en techbedrijven zijn, maar ook corporate spin-offs, e-healthbedrijven en retail start-ups.

4. Limburg.NL: Ondernemen met Kennis 2013-2018

In Nederlands Limburg steunt de Provincie Limburg de uitbouw van een nieuwe regionale kenniseconomie naar het voorbeeld van Brainport 2020 in Eindhoven. Met de Chemelot Campus is Sittard-Geleen, de Zorgacademie in Heerlen en de Health Campus in Maastricht wordt voor toekomstgerichte innovatieve clusters gekozen verspreid over de provincie.

De breed gedragen ambitie is om een nieuwe toekomst voor Zuid-Limburg te creëren. Het is een gezamenlijke ambitie die de kennisinstellingen, overheden en bedrijven voor zichzelf zien in de ontwikkeling van de regio. Dit moet gebeuren door het opzetten van infrastructuur, de vertaling van kennis naar nieuwe economische activiteiten in de regio en het valoriseren van het aanwezige talent.

Besluit

In een tijd waar economische groei niet meer vanzelf- sprekend is en lokale besturen de limieten zien van hun financiële draagkracht is het mooi om vast te stellen dat er heel wat concrete initiatieven opgestart of in volle uitvoering zijn. Daarbij vormt de bundeling van krachten van lokale en regionale overheden, het bedrijfsleven en de kennisinstellingen de motor. De voorbeelden tonen aan dat met veel ambitie ingezet wordt op een nieuw lokaal en regionaal economisch elan.

Starters hebben echter geen boodschap aan een onderliggende paradox of beleidsmatige valkuil die er- toe zou leiden dat lokale hubs elkaar gaan beconcur- reren in een bepaalde regio.

Downloads

pdf_-_elke_stad_zijn_startershub.pdf - pdf - 236.26KBDownloaden

Andere gerelateerde artikels

25/11/2014